Kennisbank
AI Act boetes voor kmo's: wat riskeer je echt?
Door Bob Biesemans · gepubliceerd op
Boetes tot 35 miljoen euro klinken angstaanjagend. Welke boetes gelden voor welke regels, wat geldt voor AI-geletterdheid, en wie houdt in België toezicht? Stand van oktober 2026.
Kort antwoord
De hoogste AI Act-boetes, tot 35 miljoen euro of 7% van de omzet, gelden voor verboden AI. Voor kmo's geldt telkens het laagste bedrag. Voor AI-geletterdheid (artikel 4) noemt de AI Act zelf geen boetebedrag; lidstaten bepalen de sancties. In België is de toezichthouder in oktober 2026 nog niet bij wet aangewezen.
De grote bedragen gaan over verboden AI
Artikel 99 van de AI Act legt de maximumboetes vast. De hoogste, tot 35 miljoen euro of 7% van de wereldwijde jaaromzet, gelden voor verboden AI-praktijken uit artikel 5, zoals manipulatie of sociale scoring. Voor een reeks andere verplichtingen, onder meer die van gebruikers van AI met een hoog risico, ligt het maximum op 15 miljoen euro of 3%.
Voor kmo's en starters geldt telkens het laagste van de twee bedragen. Sinds de Digital Omnibus vraagt artikel 99 ook uitdrukkelijk om rekening te houden met de economische draagkracht van kmo's, en zijn waarschuwingen en niet-financiële maatregelen mogelijk.
En voor AI-geletterdheid?
Artikel 4 over AI-geletterdheid staat niet in de lijst van verplichtingen waarvoor de AI Act zelf een boetebedrag noemt. Lidstaten bepalen wel de sancties voor inbreuken op de verordening in het algemeen. Er is dus geen vast Europees bedrag voor wie geen maatregelen nam, maar dat betekent niet dat het vrijblijvend is.
In de praktijk speelt artikel 4 vooral mee als er iets misloopt: een datalek via een chatbot, een klacht, een fout in een offerte. Dan is de vraag welke maatregelen je had genomen. Wie dat kan tonen, staat sterker.
Wie houdt toezicht in België?
Het federaal regeerakkoord 2025-2029 wijst het BIPT aan als centrale toezichthouder voor de AI Act. Op het moment van schrijven is die aanwijzing nog niet in een wet gegoten. Waar AI persoonsgegevens verwerkt, is de Gegevensbeschermingsautoriteit bevoegd, en de GDPR geldt onverkort.
Wat een kmo nu best doet
Ga na of je geen verboden AI gebruikt; voor de meeste kmo's is dat snel duidelijk. Lijst op welke AI-tools medewerkers gebruiken. Neem maatregelen voor AI-geletterdheid die passen bij wat elke afdeling doet, en leg ze vast. Meet of ze werken. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies; laat je bij twijfel bijstaan door een jurist.
Veelgestelde vragen
Kan ik een boete krijgen als mijn personeel niet AI-geletterd is?
De AI Act zelf noemt geen boetebedrag voor artikel 4. Lidstaten kunnen sancties vastleggen, en bij een incident wordt gekeken welke maatregelen je nam. Maatregelen nemen en vastleggen is dus verstandig.
Wie houdt in België toezicht op de AI Act?
Het regeerakkoord 2025-2029 wijst het BIPT aan, maar in oktober 2026 is dat nog niet in een wet vastgelegd. Voor persoonsgegevens is de Gegevensbeschermingsautoriteit bevoegd.
Gelden voor kmo's lagere boetes?
Ja. Voor kmo's en starters geldt het laagste van het vaste bedrag en het omzetpercentage, en sinds de Digital Omnibus moet rekening gehouden worden met hun economische draagkracht.