Kennisbank
AI-geletterdheid voor leidinggevenden: wat moet een teamleider kunnen?
Door Bob Biesemans · gepubliceerd op
Leidinggevenden hoeven geen AI-experts te zijn, maar ze beslissen wel wat hun team met AI doet. Welke AI-vaardigheden een teamleider nodig heeft, en hoe je die meet.
Kort antwoord
Een leidinggevende moet AI-resultaten van het team kunnen beoordelen, weten welke gegevens in welke tool mogen, ongeoorloofd AI-gebruik herkennen en inschatten waar AI tijd bespaart en waar het risico te groot is. Meet dat met taken uit het eigen werk, op dezelfde manier als bij het team, en voeg beoordelingstaken toe.
Waarom leidinggevenden een eigen rol hebben
In de meeste kmo's beslist niet de IT-afdeling hoe AI dagelijks gebruikt wordt, maar de teamleider. Die keurt goed dat een offerte met AI wordt opgesteld, merkt op dat iemand een klantbestand in een chatbot plakt, of laat het gebeuren. Medewerkers kijken naar wat hun leidinggevende zelf doet en toelaat.
Artikel 4 van de AI Act vraagt maatregelen voor de AI-geletterdheid van iedereen die voor het bedrijf met AI werkt, rekening houdend met de context waarin dat gebeurt. Voor een leidinggevende hoort daar meer bij dan het eigen gebruik: het gaat ook over wat je van je team vraagt en controleert.
Wat een leidinggevende moet kunnen
Een AI-resultaat beoordelen voor het verder gaat: klopt het, is het volledig, staat er niets in wat niet naar buiten mag? Wie werk van het team aftekent, tekent ook af wat AI eraan bijdroeg.
Weten welke gegevens in welke tool mogen, en dat vertalen naar concrete afspraken voor het team. Herkennen wanneer medewerkers ongeoorloofde tools gebruiken, en daar een werkbaar alternatief voor bieden in plaats van alleen een verbod.
Inschatten voor welke taken AI tijd bespaart en waar het risico groter is dan de winst. En een fout van AI behandelen als een leerkans, zodat medewerkers fouten melden in plaats van verbergen.
Veelgemaakte fouten
Ervan uitgaan dat het team het wel kan omdat het AI veel gebruikt. Hoe vaak iemand een tool opent, zegt weinig over hoe goed hij het resultaat nakijkt.
Een algemene opleiding geven en het daarbij laten, zonder te weten of er op de werkvloer iets veranderde. En als leidinggevende zelf de regels niet volgen: wie zelf vertrouwelijke stukken in een gratis chatbot zet, hoeft het team niets anders te vragen.
Zo pak je het aan
Meet leidinggevenden op dezelfde manier als hun team, met taken uit hun eigen werk, en voeg er de beoordelingstaken aan toe: een AI-tekst van een medewerker nakijken, een risico herkennen, een beslissing nemen over een tool. Geef gerichte uitleg waar het nodig is en meet opnieuw.
Zo zie je per team waar het staat, en heeft de leidinggevende zelf zicht op waar zijn mensen ondersteuning nodig hebben. Wat je deed, leg je vast als bewijs van de maatregelen die je nam voor artikel 4.
Veelgestelde vragen
Moet een leidinggevende een AI-expert zijn?
Nee. Een leidinggevende moet vooral kunnen beoordelen wat AI aanlevert en duidelijke afspraken maken met het team. Technische kennis van hoe een model werkt is minder belangrijk dan het oordeel over het resultaat.
Vraagt artikel 4 iets apart voor leidinggevenden?
Artikel 4 vraagt maatregelen voor iedereen die voor het bedrijf met AI werkt, rekening houdend met de context. Voor een leidinggevende hoort daar ook bij wat hij van het team vraagt en controleert, dus is het zinvol hen apart te bekijken.
Hoe meet je de AI-geletterdheid van een leidinggevende?
Met dezelfde praktijktaken als het team, aangevuld met beoordelingstaken: een AI-tekst van een medewerker nakijken, een risico herkennen, een beslissing nemen over een tool. Na gerichte uitleg meet je opnieuw.